[Book] แนวคิดหลักการพัฒนาหลักสูตร

แนวคิดหลักการพัฒนาหลักสูตร

รองศาสตราจารย์ ดร.มารุต พัฒผล
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
(พิมพ์ครั้งที่ 2 พ.ศ. 2567)

สรุปหนังสือ: “แนวคิดหลักการพัฒนาหลักสูตร”

---

วัตถุประสงค์ของหนังสือ

นำเสนอองค์ความรู้หลักของ “การพัฒนาหลักสูตร” โดยอธิบายความหมาย ความสำคัญ หลักการของ Tyler การพัฒนาหลักสูตรเชิงระบบ และแนวคิดในการพัฒนานวัตกรรมหลักสูตร

---

สาระสำคัญโดยสรุป

1. ความหมายของหลักสูตร

• หลักสูตร = ประสบการณ์ทางการศึกษาทั้งหมด ที่จัดอย่างเป็นระบบเพื่อนำไปสู่จุดมุ่งหมายการเรียนรู้
• มี 3 มุมมองหลัก:
  1. รายวิชา/ความรู้
  2. แผนจัดการเรียนรู้
  3. มวลประสบการณ์ที่ผู้เรียนได้รับ

---

2. ความสำคัญของหลักสูตร

• ส่งผลต่อความมั่นคงของชาติ
• เป็นหัวใจของการจัดการศึกษา
• เป็นกรอบนโยบายและแนวทางการเรียนการสอน
• เป็นเครื่องชี้วัดและประเมินผลผู้เรียน
• ช่วยผู้บริหาร ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชนเข้าใจเป้าหมายร่วม

---

3. หลักการของ Tyler (Tyler’s Rationale)

แนวคิดการพัฒนาหลักสูตรอย่างเป็นระบบ โดยตอบคำถาม 4 ข้อ:

1. โรงเรียนควรบรรลุจุดมุ่งหมายอะไร?
2. ต้องมีประสบการณ์การเรียนรู้แบบใด?
3. จะจัดให้เกิดประสบการณ์เหล่านั้นอย่างไร?
4. จะรู้ได้อย่างไรว่าบรรลุจุดมุ่งหมายแล้ว?

---

4. การพัฒนาหลักสูตรเชิงระบบ

มี 3 ระบบหลักที่ทำงานสอดคล้องกัน:

4.1 ระบบการร่างหลักสูตร ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน:

1. วิเคราะห์สิ่งกำหนดหลักสูตร
2. กำหนดรูปแบบหลักสูตร
3. พัฒนาเอกสารหลักสูตร
4. สอบทานคุณภาพหลักสูตร

4.2 ระบบการบริหารหลักสูตร ประกอบด้วย 6 ขั้นตอน:

1. ขออนุมัติใช้หลักสูตร
2. ประชาสัมพันธ์หลักสูตร
3. วางแผนการใช้หลักสูตร
4. จัดทรัพยากร
5. ตั้งคณะกรรมการบริหาร
6. กำกับดูแลคุณภาพการใช้หลักสูตร

4.3 ระบบการประเมินหลักสูตร ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน:

1. วางแผนการประเมิน
2. วางแผนเก็บข้อมูล
3. เก็บและวิเคราะห์ข้อมูล
4. รายงานผลต่อผู้เกี่ยวข้อง

---

5. แนวคิดการพัฒนานวัตกรรมหลักสูตร

• มุ่งตอบสนองความต้องการของผู้เรียนและสังคม
• มีความแตกต่างจากหลักสูตรเดิม
• ยึดหลัก “ภูมิสังคม”
• ใช้แนวทางการวิจัยและพัฒนา (R&D)
• ผนวกเทคโนโลยีสารสนเทศ
• ข้อมูลจากผู้เรียนเป็นหัวใจสำคัญ
• ต้องมีการปรับปรุงอย่างต่อเนื่องเมื่อหมดสภาพความเป็น “นวัตกรรม”

---

บทสรุปส่งท้าย

หลักสูตรที่ดี = ประสบการณ์ที่ออกแบบอย่างมีเป้าหมาย
การพัฒนาอย่างเป็นระบบ = คำตอบของคุณภาพการศึกษา
นวัตกรรมหลักสูตร = สะพานเชื่อมผู้เรียน → โลกอนาคต

---

Download:

[Book] แนวคิดหลักการพัฒนาหลักสูตร :

---

ที่มา:

• ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้. (2567). แนวคิดหลักการพัฒนาหลักสูตร. สืบค้นเมื่อ 6 กรกฎาคม 2568. จากเว็บไซต์ http://www.curriculumandlearning.com/upload/Books/แนวคิดหลักการพัฒนาหลักสูตร%202567_1704152253.pdf